استان هرمزگان به دلیل شرایط اقلیمی نیمهخشک، کاهش بارندگی و تداوم خشکسالیهای سالهای اخیر با محدودیت منابع آبی روبهرو است؛ از این رو، اصلاح الگوی کشت و حرکت به سمت تولید محصولات متناسب با ظرفیتهای آبی استان، یکی از راهکارهای مهم برای استمرار فعالیتهای کشاورزی به شمار میرود.
کمآبی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین چالشهای کشور تبدیل شده و برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی در دهههای گذشته، این وضعیت را تشدید کرده است.
بر همین اساس، اصلاح الگوی مصرف آب در بخش کشاورزی، توسعه سامانههای نوین آبیاری، حذف روشهای سنتی، جلوگیری از برداشت غیرمجاز از چاهها و کاهش سطح زیرکشت محصولات پرآببر، از اولویتهای مدیریت منابع آب و کشاورزی محسوب میشود.
تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آبی، کشاورزان هرمزگانی را به سمت استفاده از محصولات جایگزین و کمآببر سوق داده است؛ محصولاتی که علاوه بر کاهش مصرف آب، میتوانند به تنوعبخشی تولیدات، افزایش درآمد بهرهبرداران و پایداری فعالیتهای کشاورزی کمک کنند.
این طرح با هدف کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی، حفظ پایداری تولید و ایجاد ارزش افزوده در بخش کشاورزی اجرا میشود و محصولاتی مانند «کنجد، سورگوم، ارزن، ماش، لوبیا، کینوا و سالیکورنیا» را شامل میشود.
همچنین توسعه کشت گیاهان دارویی و کمآببر از جمله «آلوئهورا و گل محمدی» در مناطق مستعد هرمزگان در دستور کار قرار دارد.
[توسعه کشت محصولات کمآببر در ۱۵۰ هکتار از اراضی کشاورزی هرمزگان]
کشت سورگوم در بندرعباس
در خردادماه امسال بود که مدیر جهادکشاورزی بندرعباس از توسعه کشت گیاه علوفه ای سورگوم در بخش قلعه قاضی به عنوان راهبردی مهم برای مقابله با خشکسالی و کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی این شهرستان خبر داده بود.
سلمان انصاری با اشاره به شرایط اقلیمی گرم و خشک هرمزگان افزود: برهمین اساس در مرحله نخست، کشت آزمایشی در ۵۰ تا ۱۰۰ هکتار از اراضی قلعه قاضی بندرعباس آغاز شده و هدف ما توسعه آن به ۵۰۰ تا هزار هکتار در سه تا پنج سال آینده است.
کشت آزمایشی در ۵۰ تا ۱۰۰ هکتار از اراضی قلعه قاضی بندرعباس آغاز شده و هدف توسعه آن به ۵۰۰ تا هزار هکتار در سه تا پنج سال آینده است.گیاه سورگوم بهعلت نیاز آبی بسیار پایین، مقاومت بالا به شوری و سازگاری با دمای بالا، یکی از بهترین گزینهها برای مناطق خشک مانند هرمزگان محسوب میشود و به گفته مدیر جهادکشاورزی بندرعباس، سورگوم در مقایسه با ذرت که به ۸۰۰ تا هزار و ۲۰۰ میلیمتر آب نیاز دارد، حدود ۵۰ درصد صرفهجویی مصرف آب دارد، در حالی که عملکرد علوفهای آن تا ۴۰ تن در هکتار هم میرسد.
هزینه تولید سورگوم در هکتار حدود ۳۳ تا ۴۸ میلیون تومان با عملکرد ۵۰ تن در هکتار و قیمت فروش هزار و ۲۰۰ تا هزار و ۵۰۰ تومان بر کیلوگرم است که سود خالص ۲۰ تا سی میلیون تومانی در هر هکتار برای کشاورزان به همراه دارد.
[توسعه کشت محصولات کمآببر در ۱۵۰ هکتار از اراضی کشاورزی هرمزگان]
کشت ارزن، کوشیا، سالیکورنیا و سودان گراس در بندرلنگه
مدیر جهادکشاورزی بندرلنگه نیز به اجرای مزرعه پایلوت کشت گیاهان علوفهای در روستای گزیر اشاره کرد و گفت: در این مزرعه تحقیقاتی از اسفندماه پارسال، گونههای گیاهی با نیاز آبی پایین و مقاومت بالا به شوری شامل «کوشیا»، «ارزن پادزهری»، «سالیکورنیا» و «سودانگراس» کشت شدهاند.
مالک اشتر بینا، با اشاره به شرایط خاص منابع آبی در غرب هرمزگان اظهار کرد: با توجه به محدودیتهای منابع آبی در منطق، این اقدام گامی راهبردی در مسیر معرفی و ترویج گیاهان مقاوم به شوری و کمآبی در این منطقه ساحلی است.
وی تصریح کرد: کشت آزمایشی ارقامی همچون «کوشیا، سالیکورنیا و سودانگراس» میتواند به عنوان الگویی موفق برای توسعه علوفهکاری در زمینهای شور مطرح شود و نتایج بهدستآمده از این مزرعه پایلوت، نقش تعیینکنندهای در برنامهریزیهای کلان توسعه کشاورزی و تامین علوفه مورد نیاز دامداران منطقه در آینده خواهد داشت.
کشت گیاهان کمآببر میتواند الگویی موفق برای توسعه علوفهکاری در زمینهای شور مطرح شود.مدیر جهادکشاورزی بندرلنگه باتوجه به اینکه تغییر الگوی کشت و حرکت به سمت گونههای سازگار با اقلیم، یک ضرورت اجتنابناپذیر برای بقای کشاورزی است، یادآور شد: نکته حائز اهمیت در این طرح، مدیریت منابع آبی با شاخص شوری (EC) (هفت هزار و ۵۰۰ دسیزیمنس) است که نشاندهنده استفاده از آبهای شور در این پروژه تحقیقاتی برای تولید محصول است.
[توسعه کشت محصولات کمآببر در ۱۵۰ هکتار از اراضی کشاورزی هرمزگان]
حرکت هرمزگان به سوی کشاورزی کمآببر؛ توسعه ۱۵۰ هکتار کشت کم آب
معاون تولیدات گیاهی سازمان جهادکشاورزی هرمزگان از برنامهریزی و اجرای طرح توسعه کشت محصولات کمآببر در سطح ۱۵۰ هکتار از اراضی کشاورزی استان خبر داد و گفت: در راستای حفظ منابع آب و بهینهسازی بهرهوری در بخش کشاورزی، برنامههای اجرایی برای توسعه کشت محصولات کمآببر شدت یافته است.
مسعود گرگیج با تاکید بر ضرورت مدیریت منابع آب و اجرای الگوی کشت، اظهار کرد: محصولات کمآببر علاوه بر مصرف پایین آب، ظرفیت ایجاد ارزش افزوده بالایی را در اقتصاد کشاورزی منطقه دارند.
وی با اشاره به اینکه برنامهریزیها برای توسعه سطح زیرکشت محصولات استراتژیک در سطح ۱۵۰ هکتار از اراضی استان به مرحله اجرا درآمده است، گفت: هدف اصلی از این اقدام، هدایت کشاورزان به سمت رعایت الگوی کشت متناسب با وضعیت موجود منابع آب در استان است.
وی در ادامه با اشاره به اقدامات عملیاتی در این حوزه، تصریح کرد: برای تحقق این هدف، مجموعهای از اقدامات از جمله ترویج سیستمهای نوین آبیاری، برگزاری دورههای آموزشی و ترویجی تخصصی برای کشاورزان و همچنین پایش مستمر سطح زیرکشت از طریق «سامانه جامع پهنهبندی» در دستور کار قرار گرفته است.
معاون تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان با اشاره به فهرست محصولات سازگار با کم آبی در استان، گفت: محصولات «کنجد، سورگوم، ارزن، ماش، لوبیا، کینوا و سالیکورنیا» از جمله زراعتهای کمآببر هستند.
وی همچنین به توسعه کشت گیاهان دارویی نظیر آلوئهورا و گل محمدی در مناطق مستعد اشاره و تاکید کرد: این اقدامات با هدف کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی و حفظ پایداری تولید در اقلیم نیمهخشک استان انجام میشود.
استان هرمزگان با بیش از ۱۶۰ هزار هکتار سطح زیرکشت باغی و زراعی و تولید سالانه افزونبر سهمیلیون و ۸۰۰ هزار تن انواع محصولات کشاورزی و دامی، ظرفیت بالایی برای توسعه محصولات کمآببر دارد.
Save